Menu

การขุดพลอย

การขุดพลอยในอดีตเคยเป็นอาชีพที่ได้รับความนิยม และสร้างรายได้ให้กับเจ้าของบ่อพลอยและผู้ขุดอย่างเป็นกอบเป็นกำ ในช่วงที่จันทบุรียังมีพลอยเป็นทรัพยากรทางธรรมชาติอยู่เป็นอย่างมากนั้นนอกจากคนจันทบุรีแล้วยังมีคนต่างถิ่นหลั่งไหลเข้ามาเสี่ยงโชคโดยการขุดพลอยกันเป็นจำนวนมาก

พลอยที่ขุดได้จากใต้แผ่นดินเมืองจันท์ ได้ชื่อว่าเป็นเป็นอัณมณีน้ำดีเป็นเอกเป็นที่รู้จักกันอย่างดี ทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ แม้กระทั่งบันทึกของ นายจอนห์ คราฟอร์ด พ่อค้าชาวอังกฤษที่เข้ามาค้าขายกับไทยในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ประมาณปี 2365 ได้บันทึกไว้ว่า "พลอย ชั้นดี เช่น ทับทิม บุษราคัม มรกต และพลอยสีน้ำเงิน มีอยู่ตามเทือกเขาทั่วไปในจังหวัดจันทบุรี"

พลอย เกิดอยู่ในสภาพภูมิประเทศที่หลากหลาย ทั้งภูเขา ไหล่เขา และที่ราบ จังหวัดจันทบุรีแบ่งเขตพลอยออกเป็น 2 เขต คือ

  • เขต แรก เป็นแหล่งพลอยที่อยู่ทางซึกตะวันตกของจังหวัด พื้นที่อำเภอท่าใหม่ และอำเภอเมือง บริเวณตั้งแต่เขาวัว เขาพลอยแหวน เขาสระแก้ว และบ้านบางกะไชย พลอยที่พบส่วนใหญ่เป็นพลอยสีน้ำเงิน เขียว เหลือง พลอยสาแหรก พลอยจำพวกเพทาย (Zicon) และโกเมน (Garnet)
  • เขตที่สอง คือแหล่งพลอยด้านตะวันออกของจังหวัด ในพื้นที่อำเภอขลุง และอำเภอมะขาม บริเวณบ้านบ่อเวฬุ บ้านสีเสียด บ้านตกพรม บ้านห้วยสะพานหิน บ้านแสงส้ม พลอยที่พบมีทั้งพลอยแดงและพลอยน้ำเงิน 

gemstone-miningใน การขุดพลอยนอกจากอาศัยโชคแล้วยังต้องใช้ประสบการณ์ในการสังเกต โดยสังเกตสีของดิน หรือดูจากขึ้พลอย ซึ่งก็คือแร่ไพร็อคซินที่มีสีดำคล้ายนิลตะโกที่กระจายอยู่บนผิวดิน นอกจากนั้นยังสังเกตได้จากตัวตุ๊กต่ำ ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นอาหารของพลอย แท้จริงแล้วก็คือแร่ไมกาชนิดหนึ่งนั่นเอง ชั้นดินที่ยังไม่มีพลอย หรือเรียก "อีหลอก" จะถูกตักทิ้งไป ส่วนชั้นดินที่มีพลอยอยู่คือชั้นหินบะซอลต์ หรือเรียกว่า "ชั้นกะสะ" เมื่อได้ดินในชั้นกะสะขึ้นมา ก็จะนำมาล้างและร่อนในตะแกรง เพื่อแยกพลอยออกจากดิน และก้อนกรวดต่อไป

gemstone-mining-3

ใน ปัจจุบัน ได้มีการนำเอาเทคโนโลยีเครื่องจักรกลมาใช้ในการขุดพลอยโดยใช้รถตักดิน (แบคโฮ) มาตักดินแทนแรงคน ซึ่งในการขุดจะได้ดินในปริมาณมาก และกินบริเวณกว้างกว่า โดยใช้หลักการเดียวกันกับการขุดพลอยด้วยแรงงานคน ดินชั้นกะสะที่มีพลอยจะถูกขุดกองไว้ จากนั้นจึงใช้น้ำจากท่อขนาดใหญ่ฉีดไล่ล้างดิน ปล่อยให้ส่วนของกรวดและพลอยไหลตาราง (palong) ลงไปที่จิ๊ก (jig) หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า "แย็ก" ซึ่งก็คือเครื่องแยกพลอยออกจากก้อนกรวด จากนั้นจึงใช้แรงงานคนคัดพลอยด้วยมืออีกครั้งหนึ่ง บางครั้งเรียกการขุดพลอยแบบนี้ว่า "เหมืองฉีด" ซึ่งปัจจุบันผู้ที่สนใจการขุดพลอยสามารถติดต่อขอเข้าชมได้ที่ "เหมืองพลอยบางกะจะ" ที่ยังมีการทำเหมืองพลอยมาจนถึงทุกวันนี้

gemstone

ปรับปรุงล่าสุดเมื่อวัน, วันที่ เดือน ปี ชม:นาที
ล๊อคอินเข้าสู่ระบบเพื่อแสดงความคิดเห็น
กลับด้านบน
FaLang translation system by Faboba
deal-banner-728x90
ที่ท่องเที่ยวในจังหวัดจันทบุรี
ที่พัก
ที่กิน-ดื่ม ในจันทบุรี
ที่ซื้อของฝาก-ของพื้นเมือง

การติดต่อเว็บไซต์

  • 2/2 ซอยพระยาตรัง 3 หมู่ที่ 12
    ตำบลวัดใหม่ อำเภอเมือง
    จังหวัดจันทบุรี 22000
    This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.